Voeding

Pleidooi voor de boterham

Op de fiets of in de auto met een rommelig belegde boterham geklemd tussen de tanden. De lunch schiet er weer eens bij in. De boterham; van vloerbruin tot casino wit. De rechthoekig perfect gevormde busbroden, op hun beurt weer in precies even grote sneden gesneden, perfect voor de snelle tosti of een bammetje pindakaas. Het typeert hoe we in Nederland de geordendheid en regelmaat zelfs tot aan ons dagelijks brood doortrekken.

Maar laten we nu eens kritisch kijken naar die boterham. Trek een gemiddeld voorverpakt brood uit de schappen van de supermarkt en laat je vingers eens langs de lijst met ingrediënten glijden: broodverbeteraars (e-nummers), emulgatoren, enzymen, plantaardige vetten zoals koolzaadolie en palmolie, suiker(s) en lupine. Een hoop stoffen die van oorsprong niet in brood thuishoren. Sterker nog, het is een recept voor snel gefabriceerd brood waar je van kunt blijven eten. Kijk je vervolgens naar de marketing die hard zijn best heeft gedaan je het gevoel te geven dat je een écht ambachtsproduct in handen hebt met prachtige woorden als ‘oer’, ‘oorsprong’, ‘granen van het land’, ‘familierecept’, ‘liefde en passie’ en het plaatje is compleet. Je kan je afvragen of we met een gemiddelde prijs per brood a € 1,16* niet happen in een broodje gebakken lucht…

Het eten van brood tussen de middag heeft de traditionele warme maaltijd waar onze grootouders mee zijn opgegroeid vervangen. Is het dan niet tijd dat we deze boterham eens wat serieuzer nemen en meer op waarde schatten? Laten we niet langer genoegen nemen met brood op basis van bloem, tarwe en allerhande hulpstoffen met hier en daar een verdwaald havervlokje op de korst, of de donker volgranen ogende broden die stiekem uiteindelijk meer wit brood zijn dan volkoren en hun kleurtje danken puur aan gebrand mout. Laten we kiezen voor brood gemaakt van rijke graansoorten zoals haver, boekweit, rogge en spelt en dan met name de volle graankorrel, die vele gezondheidsvoordelen kent. Probeer eens hoe een compact maar knapperig zuurdesembrood je smaakt. Experimenteer met meer groenten in je belegkeuze, zoals geroosterde courgette op een frisse yoghurtspread of zelfgemaakte humus van kapucijners.

In de afgelopen decennia heeft de mechanisering de plaatselijke ‘warme bakker’ aardig uit het straatbeeld weggeconcurreerd. Gelukkig heeft goed en eerlijk brood weer een opmars gemaakt en ‘poppen’ de kleinschalige lunchrooms met vaak een eigen aan-huisbakker de grond uit. Smaakvol, voedzaam brood met een stevige knapperige korst vergt inspanning en aandacht en dat mag wat mij betreft gerust terug gezien worden in de prijs.

* Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek / Consumentenprijzen voor brood in 2018

Goede broodadressen:

Gebroeders Niemeijer
Nieuwendijk 35,
1012 MA Amsterdam

BAKHUYS
Sarphatistraat 61,
1018 EX Amsterdam

Vlaamsch Broodhuys
Amsterdam, Nijmegen, Utrecht, Den Haag, Rotterdam

BROEI
Oosterkade 24,
3582 AV Utrecht

Oproer Brouwerij & Restaurant
CAB-Rondom 90A,
3534 BE Utrecht

De Veldkeuken Oud Amelisweerd
Koningslaan 11a,
3981 HD Bunnik